Stopień najwyższy przymiotników: dlaczego „the kindest”, a nie „kindest”

Jak to brzmi

Jak wygląda ten błąd

Typowe zdanie jest prawie poprawne: „Dev is kindest neighbour on Mill Street.” Końcówka -est jest na miejscu, przymiotnik się zgadza i słuchacz wszystko rozumie. Brakuje jednego słowa, the, a bez niego zdanie brzmi telegraficznie, jak nagłówek w gazecie.

Zwykle towarzyszą mu trzy inne błędy. Stopień najwyższy bywa zaznaczony podwójnie: „the most friendliest”. Mieszają się dwa sposoby jego tworzenia: „the patientest”. A kiedy kursanci już wiedzą, że stopień najwyższy wymaga the, zaczynają je doklejać do stopnia wyższego: „Isla is the friendlier than Tomek.”

Opisywanie ludzi ma też swoje pułapki słownikowe, takie jak sympathetic czy actually. Omawia je osobny poradnik o fałszywych przyjaciołach (false friends).

Skąd ten błąd u Polaków

Po polsku stopień najwyższy tworzymy zawsze tak samo, przedrostkiem „naj-”: najmilszy, najgłośniejszy, najcierpliwszy, a przy dłuższych słowach „najbardziej”. Sam przedrostek wyraża całe znaczenie pierwszego miejsca. Zdanie „Dev jest najmilszym sąsiadem” nie potrzebuje niczego więcej, a skoro w polskim nie ma przedimków, nie ma też miejsca, w którym mogłoby stanąć the.

Angielski dzieli tę pracę na dwie części. Końcówka albo most pokazuje stopień, a the mówi, że chodzi o tego jednego, który w danej grupie jest na szczycie. Polak słyszy -est, uznaje, że to wystarczy, i na tym poprzestaje.

Pozostałe błędy mają to samo źródło. Po polsku stopień zaznaczamy raz, więc kursanci, którzy poznali i -est, i most, czasem używają obu naraz. Polski ma właściwie jedną drogę, „naj-”, więc angielski podział na -est przy krótkich przymiotnikach i most przy długich jest nowością, a -est trafia tam, gdzie nie powinno: „patientest”. A ponieważ mówimy „najlepszy na świecie”, wielu kursantów tłumaczy „na” jako on: „the best on the world”.

Zasada: the, -est i most

Przymiotniki jednosylabowe dostają -est: loud, the loudest; kind, the kindest; shy, the shyest. W dwusylabowych przymiotnikach zakończonych na -y końcówka zmienia się w -iest: friendly, the friendliest; easy, the easiest. Większość pozostałych przymiotników dwu- i wielosylabowych łączy się z most: the most generous, the most patient. Formy nieregularne: good, the best; bad, the worst; far, the furthest (albo the farthest).

The stawiamy zawsze wtedy, gdy stopień najwyższy wybiera jedną osobę lub rzecz z grupy: „Isla is the loudest of the four.” Zostaje nawet wtedy, gdy po przymiotniku nie ma rzeczownika: „Isla is the loudest.” Po stopniu najwyższym używamy in z miejscem albo grupą (the best teacher in the world, the kindest neighbour in Blackwell) i of z liczbą albo liczbą mnogą (the most patient of the four, the youngest of us).

Ze stopniem wyższym jest odwrotnie: dwie osoby, than i żadnego the. „Isla is louder than Marta.” Szybki test: ile osób porównujesz? Przy dwóch jest than, przy całej grupie the.

Wyjątki istnieją, ale to nie one sprawiają Polakom kłopot. Zaimek dzierżawczy albo dopełniacz saksoński zastępuje the: „my best friend”, „Poland's biggest city”. W swobodnej mowie the bywa pomijane, gdy po przymiotniku nie ma rzeczownika („Which one is cheapest?”), ale z the zawsze będzie poprawnie. Przy of the two w starannym angielskim stopień wyższy dostaje the: „Isla is the taller of the two”. Gdy porównujemy tę samą rzecz w różnych sytuacjach, the zwykle odpada: „The lake is deepest here.” W języku formalnym most bez the może znaczyć „bardzo”: „You are most kind.” W zwykłym opisie ludzi stawiaj the.

Jak to wyćwiczyć

Ucz się stopnia najwyższego razem z przedimkiem, jako jednej całości: the kindest, the most patient, the best. Nigdy nie ćwicz samego „kindest”.

Opisz swoją rodzinę albo współpracowników w pięciu zdaniach ze stopniem najwyższym: „My brother is the tallest. My mum is the most patient person I know.” Potem dodaj dwa zdania ze stopniem wyższym o tych samych osobach, z than i bez the. Wypowiedzenie obu form obok siebie najlepiej utrwala różnicę.

Czytając, zwracaj uwagę na to, co stoi przed -est i most. Prawie zawsze jest to the, zaimek dzierżawczy albo wyrażenie typu one of the.

Lektorzy powinni pamiętać, że kursant, który mówi „kindest neighbour”, zna już formę i gubi tylko jedno słowo, więc wystarczy poprawić przedimek, a końcówkę zostawić w spokoju. Zestawienie obu stopni i pytanie, ile osób porównujemy, pomaga też wyeliminować the doklejane do stopnia wyższego. Ćwiczenie z poprawianiem błędów, w którym jedno lub dwa zdania są poprawne, pokazuje, kto zaczął poprawiać także to, co jest dobre.

Jak radzi sobie z tym lekcja A2.3

Lekcja A2.3 kursu English for Polish Adults, „Meet the neighbours”, trwa 60 minut. Jest sobota, na podwórku za blokiem przy Mill Street odbywa się grill, a wszyscy opowiadają sobie nawzajem o innych, zawsze odrobinę zbyt pochlebnie. Lekcja jest pomyślana tak, żeby the najpierw było widoczne, potem obowiązkowe, a na końcu punktowane.

Po rozgrzewce z obrazkiem, przy której ćwiczy się look like, seem i actually, ściąga zestawia obie formy: stopień wyższy ma than i nie ma przedimka, stopień najwyższy ma the za każdym razem. Wypisane są na niej trzy błędy typowe dla Polaków: „Dev is kindest neighbour”, „more friendlier than” i „the friendlier than”. W ćwiczeniu z przekształcaniem zdań kursanci zamieniają osiem zdań ze stopniem wyższym na zdania ze stopniem najwyższym, a każda luka ma wydrukowane słowa po obu stronach, więc pierwszym słowem, które kursant wpisuje, jest the, a stopień wyższy rozsypałby zdanie.

Potem trzyosobowe grupy rozmawiają o najmilszych i najcierpliwszych osobach, jakie znają, z poleceniem, żeby w każdej odpowiedzi padło the. Kiedy the zniknie, lektor zamiast przerywać rozmowę podnosi jeden palec. Na koniec kursanci poprawiają wiadomość Marty do siostry po grillu: osiem zdań z jednym błędem i dwa poprawne. Pierwsze zdanie zawiera stopień najwyższy bez the, a w innym brakuje a przed rzeczownikiem w liczbie pojedynczej, co podlega już innej regule użycia przedimków.

Sprawdź się

Uzupełnij każde zdanie stopniem wyższym albo najwyższym przymiotnika z nawiasu. Dodaj the tam, gdzie jest potrzebne.

1. Dev is ___ neighbour on our street. (kind)
   Odpowiedź

   the kindest

2. My grandmother is ___ person in our family. (patient)
   Odpowiedź

   the most patient

3. This is ___ café in Blackwell. (good)
   Odpowiedź

   the best

4. Anna is ___ than her sister. (friendly)
   Odpowiedź

   friendlier (or: more friendly)

5. In English, Tomek is ___ of the four. (shy)
   Odpowiedź

   the shyest

6. It was ___ day of my holiday. (bad)
   Odpowiedź

   the worst

7. The park is ___ than the high street. (quiet)
   Odpowiedź

   quieter

8. Who is ___ person you know? (funny)
   Odpowiedź

   the funniest