Przedimki a, an, the i rzeczowniki niepoliczalne: dlaczego „some information”, a nie „two informations”

Jak to brzmi

Jak wygląda ten błąd

Ten błąd ma dwie odmiany. Pierwsza to brak: „I have appointment at ten”, „She is doctor”, „Can you give me form?”. Rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej pojawia się bez żadnego słowa przed sobą, a polskie ucho nie słyszy, że czegoś brakuje.

Druga odmiana to nadmiar: „two informations”, „a good advice”, „our furnitures”, „my luggages”. To nie niedbałość. To rzeczowniki, które po polsku są jak najbardziej policzalne, przeniesione do angielskiego razem z polską gramatyką.

Obie odmiany trzymają się długo. Wielu kursantów, którzy swobodnie używają present perfect, wciąż prosi na dworcu o „an information”.

Skąd ten błąd u Polaków

W polskim nie ma przedimków. Zdanie „Mam wizytę o dziesiątej” mówi wszystko, co trzeba. To, czy chodzi o jakąś wizytę, czy o tę konkretną, wynika z kontekstu, szyku albo ze słów takich jak „ten” czy „jakiś”, a najczęściej po prostu zostaje niedopowiedziane. Domyślnie przed polskim rzeczownikiem nie stoi więc nic. Przeniesione do angielskiego daje to „I have appointment”.

Rzeczowniki niepoliczalne to osobny kłopot. Po polsku mamy „dwie informacje”, „dobre rady”, „nowe meble” i „bagaże”. Angielski traktuje information, advice, furniture i luggage tak jak wodę czy piasek: jako coś, czego się nie liczy. Podobnie jest z news („wiadomości”), homework („zadania domowe”), hair w znaczeniu wszystkich włosów na głowie („włosy”) i money („pieniądze”, które po polsku mają tylko liczbę mnogą). Polska forma podpowiada liczbę mnogą, więc w angielskim pojawia się -s.

Zasada: najpierw rzeczownik, potem przedimek

Zaczynamy od rzeczownika, nie od przedimka. Pytamy: czy da się to policzyć? One form, two forms: policzalny. Advice, information: nie.

Rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej potrzebuje czegoś przed sobą: a, an, the, my, this, one. Wyjątkiem jest garść stałych wyrażeń, takich jak at home, by bus czy in bed. A lub an stawiamy, gdy chodzi o jeden z wielu albo gdy mówimy o czymś pierwszy raz: „I filled in a form.” The, gdy obie strony wiedzą, o który chodzi: gdy wspominamy o czymś po raz drugi („The form came back.”) albo gdy w danym miejscu jest tylko jeden („Ask at the desk.”, „the receptionist”). O wyborze między a i an decyduje wymowa, nie pisownia: an appointment, an hour, ale a university.

Rzeczowniki w liczbie mnogiej i niepoliczalne mogą stać bez przedimka, gdy mówimy ogólnie: „Forms are boring.”, „Furniture is expensive.” Gdy chodzi o konkretne rzeczy, stawiamy the: „The furniture in the flat is old.”

Rzeczownik niepoliczalny nie przyjmuje a, an ani -s, a czasownik stoi przy nim w liczbie pojedynczej: „The information is on the website.” Ilość wyrażamy przez some, any, much albo a lot of, a do liczenia służy a piece of: „a piece of advice”, „two pieces of information”. Pytamy „How much luggage?”, ale „How many bags?”.

Jeden niuans: niektóre rzeczowniki bywają jednym i drugim. Coffee jako napój jest niepoliczalna, ale w kawiarni „two coffees” to dwie filiżanki. Experience jako wiedza i praktyka jest niepoliczalne („I have experience”), a jako przeżycie policzalne („It was a strange experience”). Information, advice, furniture i luggage do tej grupy nie należą. Nigdy nie dostają -s.

Jak to ćwiczyć

Kursanci: uczcie się rzeczowników razem z tym, co przed nimi stoi. Nie „form”, tylko „a form”. Nie „advice”, tylko „some advice”. To jedna sylaba więcej, a potem nie trzeba niczego wybierać.

Zróbcie krótką listę słów, które po angielsku są niepoliczalne, a po polsku policzalne albo mają liczbę mnogą: information, advice, furniture, luggage, news, homework, equipment, hair, money. Powtarzajcie każde z some i z a piece of, aż „an advice” zacznie zgrzytać.

Czytając, zatrzymujcie się przy rzeczownikach i pytajcie, dlaczego stoi przed nim a, the albo nic. Dwie minuty dziennie dają więcej niż strona reguł.

Lektorzy: spodziewajcie się raczej pomijania przedimka niż złego wyboru. Kursant, który mówi „form”, zwykle zna regułę, tylko pominął słowo, więc poprawiajcie to za każdym razem, także w mówieniu. Do ćwiczenia z lukami potrzebny jest tekst, a nie pojedyncze zdania: zasady „za drugim razem the” nie przećwiczy się w zdaniu, które o czymś wspomina tylko raz. Dodajcie też opcję „brak wyrazu”, żeby odróżnić decyzję od pustego miejsca.

Jak radzi sobie z tym lekcja A2.1

Lekcja A2.1, „A, an, the”, trwa 50 minut. Marta rejestruje się w przychodni przy głównej ulicy Blackwell. Jej formularz wraca dwa razy, a recepcjonistka, która pomaga go poprawić, okazuje się Polką z Gdańska.

Lekcja traktuje przedimek jako część rzeczownika. Grupa opisuje obrazek z recepcją, a w ramce ze zwrotami każdy rzeczownik jest wydrukowany z a, an albo some: a form, an appointment, some advice, a piece of paper. Jednostronicowa ściągawka zestawia rzeczowniki policzalne z niepoliczalnymi i podaje regułę prostymi słowami: za pierwszym razem a form, za drugim the form.

Ćwiczenie z lukami opowiada historię formularza, który wrócił, a każda luka to przedimek albo określenie ilości. W ramce jest też „no word here”, więc puste miejsce musi być decyzją. Na koniec Marta jeszcze raz opowiada o swoim popołudniu: osiem zdań, każde z jednym błędem, (a appointment, furnitures, luggages, informations, an advice, much forms, many advice, brakujące a) i dwa poprawne, w tym jedno z „a piece of advice”, jako pułapka na tych, którzy przestali ufać temu słowu. Notatki dla lektora mówią, na co zwracać uwagę na każdym etapie.

Sprawdź się

W siedmiu zdaniach jest po jednym błędzie, jedno jest poprawne. Napisz poprawne zdanie albo „Correct”.

1. I'm looking for a flat with furnitures.
   Odpowiedź

   I'm looking for a flat with furniture.

2. My sister is nurse.
   Odpowiedź

   My sister is a nurse.

3. Can I ask you for an advice?
   Odpowiedź

   Can I ask you for some advice? (or: for a piece of advice / for advice)

4. How many luggage have you got?
   Odpowiedź

   How much luggage have you got?

5. The news are good.
   Odpowiedź

   The news is good.

6. I bought a sofa yesterday. A sofa is blue.
   Odpowiedź

   I bought a sofa yesterday. The sofa is blue.

7. She has an university degree.
   Odpowiedź

   She has a university degree.

8. I need a piece of information about the train.
   Odpowiedź

   Correct.