„I have cold”, „It has 20 years”: kiedy „mieć” to po angielsku nie have

Jak to brzmi

Jak wygląda ten błąd

„You have right.” „We had luck.” „The house has 20 years.” „I have 34 years.” I krok dalej: „I have cold”, „Tomek had hungry”. Każde z tych zdań to polskie zdanie zbudowane z angielskich słów i w każdym zamiast have potrzebne jest be.

Niektóre z nich prowadzą do nieporozumień. „I have cold” brzmi bardzo podobnie do „I have a cold”, czyli „jestem przeziębiony”, a nie „zamknijmy okno”. Po „It has 20 years” słuchacz czeka na dalszy ciąg zdania.

Ten błąd utrzymuje się długo po osiągnięciu poziomu B1, bo stoją za nim jedne z najczęstszych polskich zwrotów. Pojawiają się w rozmowie odruchowo, zanim kursant zdąży pomyśleć o regule.

Skąd ten błąd u Polaków

Po polsku to stałe połączenia „mieć” z rzeczownikiem: „mieć rację”, „mieć szczęście”, „mieć 34 lata”, „mieć ochotę”, „mieć nadzieję”, „mieć dość”. Angielski wyraża większość z nich przez be z przymiotnikiem albo zupełnie innym czasownikiem: be right, be lucky, be 34, feel like, hope, be fed up.

Zimno i głód nawet po polsku wyrażamy inaczej: mówimy „jest mi zimno” i „jestem głodny”, a nie „mam”. „I have cold” nie jest więc dosłownym tłumaczeniem. Błąd bierze się stąd, że nawyk się rozszerza: skoro kursant opisuje swój stan czasownikiem have, przenosi go też na kolejne stany. Dlatego lepiej traktować całą tę grupę jako jeden nawyk, a nie listę osobnych zwrotów.

Polski określa też wiek rzeczy tak samo jak wiek ludzi: z „Dom ma dwadzieścia lat” powstaje „The house has 20 years”. Po angielsku potrzebne są be, liczba i old: „The house is 20 years old.”

Zasada: be dla stanów, have dla tego, co się ma

Be + przymiotnik dla stanów: I'm cold, I'm hot, I'm hungry, I'm thirsty, I'm tired, you're right, you're wrong, we were lucky (albo we were in luck). „It's cold” mówi o pogodzie albo o pomieszczeniu: „The kitchen was cold.”

Wiek: be + liczba. O ludziach „I'm 34” albo „I'm 34 years old”, nigdy „I'm 34 years” i nigdy „I have 34 years”. O rzeczach be + liczba + years old: „The step is forty years old.” Kursanci najczęściej gubią właśnie old.

Inne zwroty z „mieć” mają własne angielskie odpowiedniki: „mam nadzieję” to I hope, „mam ochotę na” to I feel like albo I fancy, „mam dość” to I'm fed up with albo I've had enough of, „mam na imię” to my name is, „mam urodziny” to it's my birthday.

Kiedy have jest poprawne: przy chorobach i objawach. Have a cold, have a headache, have a temperature, have flu. „I have a cold” znaczy więc, że jesteś przeziębiony, a „I'm cold”, że przyda ci się sweter. Have pasuje też do rzeczy, które się posiada, do czasu, problemów i pomysłów: „I have an idea”, „We haven't got time”. W mowie Brytyjczycy często używają w tych znaczeniach have got.

Jak to ćwiczyć

Ucz się angielskich zwrotów jako gotowych bloków, razem z osobą: I'm right, you're right, I'm lucky, I'm 34, it's ten years old. Powtarzaj je na głos, aż przestaną brzmieć dziwnie.

Zrób krótką listę swoich zwrotów z „mieć”, tych, których używasz na co dzień po polsku, i dopisz przy każdym angielski odpowiednik. Większości kursantów wystarczy mniej niż dziesięć.

Gdy zauważysz, że przed cold, hungry, right, lucky albo liczbą lat wychodzi ci have, zatrzymaj się i zamień je na be. Jeśli nie masz pewności, zapytaj siebie: czy opisuję stan? Jeśli tak, to najpewniej be.

Lektorzy powinni poprawiać ten błąd, powtarzając zdanie z właściwym czasownikiem i idąc dalej; kursant zwykle sam słyszy różnicę. Dobrze jest raz zapisać „mieć” na tablicy razem ze wzorcami, które zastępuje, czyli be + przymiotnik oraz be + liczba + old, i potem tylko na nie wskazywać, zamiast znowu tłumaczyć. W zadaniu na poprawianie błędów warto umieścić kilka poprawnych zdań z have, na przykład have a cold czy have a headache, żeby kursanci nie zaczęli zamieniać każdego have, jakie zobaczą.

Jak radzi sobie z tym lekcja B1.4

Lekcja B1.4, „Somebody must have been here”, trwa 60 minut. Jej tematem są czasowniki modalne, którymi wyrażamy wnioski i przypuszczenia: Nowakowie wracają do domu, a tam naprawiony stopień przed drzwiami, skończona półka i kwiatek na kuchennym parapecie, którego nikt z nich nie kupił. Nikt się do niczego nie przyznaje. Nawyk z „mieć” nie jest głównym tematem, ale lekcja kilka razy do niego wraca.

Przy opisie obrazka notatki dla lektora zalecają powtórzyć zdanie z właściwym czasownikiem i iść dalej, a podczas dyskusji w grupach podnieść palec i pozwolić mówiącemu samemu się poprawić. Ściąga wymienia „Marta has right” wśród trzech błędów, których należy unikać, obok dwóch błędów w czasownikach modalnych.

Ostatnie ćwiczenie, „So it was you”, jest w całości poświęcone temu nawykowi. Wszystkie czasowniki modalne są w nim poprawne, a dziewięć z dwunastu zdań ma have tam, gdzie angielski wymaga be: „The kitchen had cold”, „The step has forty years”, „the Nowaks have luck”, „Tomek had hungry”. Trzy zdania są poprawne, żeby wyłapać tych, którzy zmieniają wszystko. Klucz zaznacza, że w zdaniu o wieku potrzebne jest nie tylko is, ale też old, i uznaje zarówno lucky, jak i in luck. Czytane po kolei, zdania zdradzają też, kto naprawił stopień, a kto zostawił kwiatek.

Sprawdź się

W sześciu zdaniach jest po jednym błędzie, dwa są poprawne. Napisz poprawne zdanie albo „Correct”.

1. Can you close the window? I have cold.
   Odpowiedź

   Can you close the window? I'm cold.

2. My daughter has seven years.
   Odpowiedź

   My daughter is seven. (or: is seven years old)

3. You have right, the shop closes at six.
   Odpowiedź

   You're right, the shop closes at six.

4. I can't come to work today. I have a temperature.
   Odpowiedź

   Correct.

5. This bridge has two hundred years.
   Odpowiedź

   This bridge is two hundred years old.

6. We had luck: the last train was late.
   Odpowiedź

   We were lucky: the last train was late. (or: We were in luck)

7. I'm not hungry, but I have a headache.
   Odpowiedź

   Correct.

8. I have hope you can come.
   Odpowiedź

   I hope you can come.