Szyk zdania po angielsku: dlaczego „If I had the money”, a nie „If the money I had”

Jak to brzmi

Jak wygląda ten błąd

„If the money I had, I would take it on.” „If I had the money, then would I take it on.” „I would take on it.” Żadnego słowa nie brakuje, sens da się odgadnąć, ale szyk jest polski.

Te błędy skupiają się w zdaniach warunkowych, bo zdania warunkowe są długie. Dwie części, would, czasem had had: kiedy kursant jest zajęty wybieraniem form czasownika, szyk sam wraca do polskiego, w którym kursant myśli.

Często towarzyszy im pokrewny błąd: would w części z if, jak w „If I would have the money”. A poza zdaniami warunkowymi ten sam nawyk daje „Coffee I don't drink” albo „Very much I like it”.

Skąd ten błąd u Polaków

Polskie rzeczowniki zmieniają końcówki, żeby pokazać swoją rolę w zdaniu. W „Marta zapytała Tomka” i „Tomka zapytała Marta” końcówka w „Tomka” pokazuje, że to on jest pytany, niezależnie od kolejności. W polskim szyk pozwala rozłożyć akcenty i uporządkować wypowiedź, ale nie pokazuje, kto co zrobił. Po angielsku „Marta asked Tomek” i „Tomek asked Marta” to zdania o przeciwnym znaczeniu: tylko kolejność pokazuje, kto jest kim.

Dlatego „Gdybym te pieniądze miał” to poprawna polszczyzna, z dopełnieniem przed czasownikiem, a po angielsku wychodzi z tego „If the money I had”. W polskim podmiot kryje się też w końcówce (-m w „gdybym”, „miałbym”), więc w angielskim łatwo go w ogóle zgubić.

Błąd „then would I” też ma prawdopodobnie polskie źródło. W zdaniu „Gdybym miał pieniądze, to bym to kupił” cząstka „bym” stoi po „to”, a przed czasownikiem, i wyraża zarówno tryb warunkowy, jak i osobę („ja”). Przenieś ten szyk do angielskiego, a dostaniesz „then would I buy it”, czyli po angielsku szyk pytania. Do tego polski ma jedną formę z -by zarówno dla nierzeczywistej teraźniejszości, jak i przeszłości, więc kursant musi jeszcze wybrać między dwiema angielskimi konstrukcjami, których polski nie rozróżnia.

Zasada: podmiot przed czasownikiem, w obu częściach

W każdym angielskim zdaniu twierdzącym podmiot stoi przed czasownikiem, a dopełnienie po nim. W zdaniu warunkowym dotyczy to obu części: if + podmiot + czasownik, przecinek, podmiot + would + czasownik. „If I had the money, I would take it on.” „If I had had any money, I would have said yes.” Then jest nieobowiązkowe, a po nim podmiot nadal stoi na początku: „If I had the money, then I would take it on.”

Would nie pojawia się w części z if: „If I had the money”, a nie „If I would have the money”. Drugi tryb warunkowy, o teraźniejszości, ma po if past simple, a przy be formę were (w codziennej mowie słychać też if I was): „If I were in your shoes, I would ask him.” Trzeci tryb warunkowy, o przeszłości, której nie da się zmienić, ma past perfect, czyli had + trzecia forma: „If Tomek had bought the van, he would have used it for work.”

Czasowniki frazowe mają własny szyk. Przy take on zaimek stoi między czasownikiem a partykułą: take it on, a nie take on it. Rzeczownik może stać po obu stronach: take on the café albo take the café on.

Kilka niuansów: części zdania można zamienić miejscami. „I would take it on if I had the money” jest poprawne, a gdy część główna stoi na początku, zwykle nie stawia się przecinka. Would przed podmiotem też jest poprawne, ale w pytaniu: „Would you take it on?”. Język formalny ma też własną inwersję, która zastępuje if: „Had I known, I would have come.”, „Were I in your shoes…”. To stałe wzorce, a nie swobodny szyk: if znika, a czasownik przesuwa się w jeden określony sposób.

Jak to ćwiczyć

Zanim powiesz zdanie warunkowe, ustal najpierw ramę: If I…, I would… Powiedz ramę, a potem uzupełnij czasowniki. Jeśli zaraz po if nie ma podmiotu, zdanie już poszło w złą stronę.

Ćwicz na pociętych zdaniach. Napisz zdanie warunkowe na kartce, potnij je na pojedyncze wyrazy, przecinek też jako osobny kawałek, wymieszaj i ułóż od nowa. To powolna praca i właśnie o to chodzi: musisz zdecydować, gdzie stoi każde słowo.

Czytaj na głos to, co napiszesz, i pytaj siebie: kto co robi i czy szyk to pokazuje? Anglojęzyczny czytelnik polega przede wszystkim na kolejności wyrazów.

Lektorzy powinni oceniać szyk, a nie samą obecność would. Kursant, który mówi „If the money I had, I would buy it”, ma dobre formy i zły szyk, i potrzebuje innej poprawki niż ten, kto mówi „If I would have”. Warto uznawać zdania z częścią główną na początku, bez przecinka, a pytanie typu „Would I take it on?” traktować jako inne zdanie, a nie błąd, chyba że miało to być zdanie twierdzące.

Jak radzi sobie z tym lekcja B1.5

Lekcja B1.5, „If I had the money”, trwa 50 minut. Co Isla, Marta, Tomek i Dev zrobiliby z pięcioma tysiącami funtów, a co zrobiliby z nimi rok temu? Nikt z nich tych pieniędzy naprawdę nie ma.

Kursanci dopasowują słowa związane z pieniędzmi, między innymi afford, save up, a loan i worth it, do ich znaczeń. Ściąga zestawia drugi i trzeci tryb warunkowy jako NOW i LAST YEAR i pokazuje trzy błędne szyki: would w części z if, „If the money I had” i „then would I take it on”.

Potem kursanci układają dziesięć zdań z rozsypanych wyrazów, a przecinek jest jednym z elementów; jako zdanie twierdzące każde ma tylko jeden poprawny szyk. Lekcję kończy gra w kółko i krzyżyk na planszy cztery na cztery: pole zdobywa się poprawnym zdaniem warunkowym powiedzianym na głos, a jeśli podmiot nie stoi przed would, pole może przejąć druga drużyna. Notatki dla lektora zalecają uznawać „I would take it on if I had the money” bez przecinka, a pytanie traktować jako zdanie niedokończone, a nie błędne.

Sprawdź się

Ułóż z wyrazów jedno zdanie twierdzące zaczynające się od If. Przecinek jest jednym z elementów.

1. had / I / the / if / time / , / would / I / help / you
   Odpowiedź

   If I had the time, I would help you.

2. were / if / I / you / , / I / would / it / take
   Odpowiedź

   If I were you, I would take it.

3. had / known / if / we / , / we / would / have / come
   Odpowiedź

   If we had known, we would have come.

4. the / had / money / if / I / , / then / I / would / it / take / on
   Odpowiedź

   If I had the money, then I would take it on.

5. had / had / any / money / he / if / , / he / would / have / bought / it
   Odpowiedź

   If he had had any money, he would have bought it.

6. in / your / shoes / I / were / if / , / I / would / say / no
   Odpowiedź

   If I were in your shoes, I would say no.

7. lived / if / closer / we / , / we / would / see / them / every / week
   Odpowiedź

   If we lived closer, we would see them every week.