Typowe błędy Polaków w angielskim i jak je poprawić
Każdy poradnik bierze na warsztat jeden błąd, który Polacy przenoszą z polskiego do angielskiego: jak brzmi, skąd się bierze i jaka jest reguła. Na koniec krótkie ćwiczenie sprawdzające.
„I am tired”, nie „Am tired”: dlaczego Polacy gubią podmiot
W angielskim każde zdanie poza poleceniami potrzebuje podmiotu, nawet jeśli z czasownika wszystko wiadomo: „I am tired”, a nie „Am tired”. Po polsku osobę widać w końcówce czasownika, więc zaimek wydaje się zbędny i po cichu znika.
Przeczytaj poradnik →A1 · Brakujące przedimki„There is a bed”, nie „There is bed”: there is, there are i przedimki
Po there is rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej potrzebuje a albo an: „There is a bed”, nigdy „There is bed”. Po there are zwykle stawiamy liczbę, some albo any, a there zostaje w zdaniu także wtedy, gdy mówimy o miejscu: „There are two boxes under the bed”.
Przeczytaj poradnik →A1 · Zbyt bezpośrednie prośby„Could I have…”, nie „Give me…”: jak grzecznie prosić po angielsku
Po angielsku „Give me bread” jest poprawne gramatycznie, a mimo to brzmi niegrzecznie. Uprzejmą prośbę buduje się jako pytanie albo złagodzone zdanie: „Could I have a loaf, please?” albo „I'd like a loaf, please”.
Przeczytaj poradnik →A1 · Przyimki czasuPrzyimki czasu in, on, at: „on Monday”, „in the morning”, „at seven”
At stawiamy przed godziną (at seven, at half past six), on przed dniem i datą (on Monday, on 3 May), a in przed porą dnia, miesiącem i rokiem (in the morning, in July). Przed next, last, this i every nie stawiamy żadnego przyimka: „next week”, a nie „in next week”.
Przeczytaj poradnik →A1 · Brak formy ciągłejPresent continuous: kiedy używać, czyli „I'm working”, a nie „I work now”
Present continuous (am/is/are + -ing) służy do mówienia o tym, co dzieje się w tej chwili: „I'm working now”, a nie „I work now”. Present simple zostaje dla nawyków i codziennych czynności: „I work every day”. Po polsku jeden czas teraźniejszy wyraża oba znaczenia, dlatego ten wybór jest dla nas niewidoczny.
Przeczytaj poradnik →A1 · Końcówki -edWymowa końcówki -ed: dlaczego „walked” ma jedną sylabę
Końcówka -ed dodaje sylabę tylko po dźwięku t albo d: wanted /ˈwɒntɪd/, needed /ˈniːdɪd/. We wszystkich innych czasownikach to jedna spółgłoska: /t/ w walked i stopped, /d/ w stayed i lived. Dlatego walked ma jedną sylabę, nigdy „walk-ed”.
Przeczytaj poradnik →A2 · Przedimki i rzeczowniki niepoliczalnePrzedimki a, an, the i rzeczowniki niepoliczalne: dlaczego „some information”, a nie „two informations”
Information, advice, furniture i luggage są po angielsku niepoliczalne: bez a, bez liczby mnogiej. Mówimy więc „some information”, nigdy „two informations”. A policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie nigdy nie stoi sam: potrzebuje przed sobą a, an, the albo innego słowa.
Przeczytaj poradnik →A2 · Przyimki miejscaPrzyimki miejsca i ruchu: „at the end of the street”, a nie „on the end”
Mówimy „at the end of the street”, a nie „on the end”, choć po polsku jest „na końcu”. Angielskie przyimki miejsca i ruchu nie pokrywają się z polskimi jeden do jednego: „przez” to raz through, raz across, raz over, a „obok” to next to albo past. Najlepiej uczyć się ich w całych wyrażeniach.
Przeczytaj poradnik →A2 · Stopień najwyższy bez theStopień najwyższy przymiotników: dlaczego „the kindest”, a nie „kindest”
Angielski stopień najwyższy prawie zawsze wymaga the: „Dev is the kindest neighbour”, „Marta is the most patient of the four”. Po polsku pierwsze miejsce oznacza samo „naj-”, więc znika właśnie the. Ze stopniem wyższym jest odwrotnie: than i żadnego the.
Przeczytaj poradnik →A2 · Should to„I should go”, nie „I should to go”: czasowniki modalne bez to
Po should i po innych czasownikach modalnych (can, could, must, will, would, may, might) następny czasownik stoi bez to: „I should go”, nigdy „I should to go”. Cząstka to należy do have to, need to i ought to i właśnie stąd trafia tam, gdzie jej nie powinno być.
Przeczytaj poradnik →A2 · Brak czasów perfectHave you ever czy did you ever: jak pytać po angielsku o doświadczenia
Gdy pytasz o doświadczenie z całego dotychczasowego życia i nie mówisz, kiedy to było, brytyjski angielski używa present perfect: „Have you ever eaten haggis?”. Gdy tylko podasz, kiedy to było, na przykład last winter albo in 2019, wraca past simple: „When did you try it?”.
Przeczytaj poradnik →A2 · Make czy doMake czy do: dlaczego „Let's make a plan”, a nie „Let's do a plan”
Make zwykle oznacza wytworzenie czegoś: ciasta, planu, decyzji. Do dotyczy czynności, zadań i obowiązków: pracy domowej, zakupów, przysługi. Polskie „zrobić” obejmuje oba znaczenia, więc wyboru trzeba się uczyć połączenie po połączeniu, z pomocą ogólnej zasady.
Przeczytaj poradnik →B1 · Kolejność zdarzeń w przeszłościPast perfect: dlaczego „When I came, he had already left”, a nie „he already left”
Gdy opowiadasz o przeszłości i cofasz się do czegoś, co wydarzyło się jeszcze wcześniej, angielski stawia to wcześniejsze zdarzenie w czasie past perfect: „When I came, he had already left.” Słowo already można pominąć, a had nie.
Przeczytaj poradnik →B1 · Since z czasem teraźniejszymSince i for: dlaczego „I've been working here since March”, a nie „I work here since March”
Gdy coś zaczęło się w przeszłości i nadal trwa, angielski używa present perfect, często w formie ciągłej: „I've been working here since March”. „I work here since March” to kalka z polskiego i po angielsku jest błędem.
Przeczytaj poradnik →B1 · Brak następstwa czasów, said czy toldMowa zależna: dlaczego „She told me the café was closing”, a nie „She said me the café closes”
Gdy przekazujesz czyjeś słowa, a sytuacja od tamtej pory się zmieniła, angielski cofa czasownik o jeden czas gramatyczny: „The café is closing” zmienia się w „She said the café was closing.” Do tego po tell musi stać osoba, a po say nie: she told me, she said.
Przeczytaj poradnik →B1 · Have do wszystkiego„I have cold”, „It has 20 years”: kiedy „mieć” to po angielsku nie have
Wiele z tego, co po polsku wyrażamy czasownikiem „mieć”, angielski wyraża przez be: „I'm 34”, „You're right”, „We were lucky”, „The house is 20 years old.” Gdy have staje się dla kursanta czasownikiem do opisywania stanów, przenosi się też na „I have cold” i „I have hungry”, gdzie angielski też wymaga be: „I'm cold”, „I'm hungry”.
Przeczytaj poradnik →B1 · Szyk zdaniaSzyk zdania po angielsku: dlaczego „If I had the money”, a nie „If the money I had”
Szyk zdania w angielskim jest stały: podmiot, potem czasownik, potem dopełnienie, i obowiązuje to w obu częściach zdania warunkowego: „If I had the money, I would take it on.” W polskim można przestawiać wyrazy, bo końcówki pokazują, kto co robi; angielskie rzeczowniki takich końcówek nie mają.
Przeczytaj poradnik →B1 · Podwójne przeczeniePodwójne przeczenie po angielsku: dlaczego „Nobody told me anything”, a nie „Nobody didn't tell me anything”
Standardowy angielski dopuszcza jedno przeczenie w zdaniu: „Nobody told me anything”, a nie „Nobody didn't tell me anything”. Polski zaprzecza czasownikowi i każdemu „nikt” czy „nic” wokół niego („Nikt mi nic nie powiedział”), dlatego dodatkowe not brzmi dla Polaka naturalnie.
Przeczytaj poradnik →B2 · Niezredukowane samogłoskiSamogłoska neutralna /ə/ i formy słabe: jak naprawdę brzmią for, to i and
W zwykłej angielskiej mowie krótkie słowa, takie jak for, to, and, of czy would, tracą pełną samogłoskę: „for you” to /fə juː/, „fish and chips” to /fɪʃ ən tʃɪps/. Polszczyzna wymawia każdą samogłoskę pełno i nie ma samogłoski neutralnej /ə/ (tzw. schwa), więc Polacy wymawiają te słowa tak, jak się je pisze, a co ważniejsze, często w ogóle ich nie słyszą.
Przeczytaj poradnik →B2 · Uczucia bez podmiotu„Wydaje mi się” i „jest mi przykro” po angielsku: dlaczego nie „It seems me” ani „Is sorry to me”
Po polsku osoba, która coś czuje, stoi w celowniku, a zdanie często nie ma podmiotu: „jest mi przykro”, „wydaje mi się”. Po angielsku ta osoba staje się podmiotem albo pojawia się po to: „I'm sorry”, „It seems to me”.
Przeczytaj poradnik →B2 · Złudnie podobne słowaFalse friends po angielsku: sympathetic, actually, eventually i inni fałszywi przyjaciele
„Sympathetic” nie znaczy „sympatyczny”, tylko „współczujący, wyrozumiały”. O miłej osobie mówimy „nice”, „friendly” albo „likeable”. Tak samo zdradliwe są actually, eventually, pathetic, lecture i receipt.
Przeczytaj poradnik →B2 · Nadmiar czasowników zwrotnych„Się” po angielsku: dlaczego „He hid”, a nie „He hid himself”
Większość polskich czasowników z „się” ma angielski odpowiednik bez żadnego zaimka: „ukryć się” to hide, „spotkać się” to meet, „okazać się” to turn out. Tłumaczenie „się” jako himself czy itself daje „He hid himself” i „It turned out itself”, a po angielsku mówimy po prostu „He hid” i „It turned out”.
Przeczytaj poradnik →B2 · PoliczalnośćRzeczowniki niepoliczalne dla zaawansowanych: how much money, the news is i the rent
Na poziomie B2 błąd rzadko wygląda już jak „two informations”. Chowa się w słowie przed rzeczownikiem („how many money”, „a few furniture”, „many advices”) i w czasowniku po nim („the news are”). Rozwiązanie: określenie ilości i czasownik dobieramy do angielskiego rzeczownika, a nie do polskiego.
Przeczytaj poradnik →B2 · Formalność bez pan / paniForma grzecznościowa po angielsku: jak mówić uprzejmie, gdy nie ma „pana” ani „pani”
Polski wyraża szacunek gramatyką: „Musi pan tu podpisać” jest całkowicie uprzejme. Angielski ma tylko you, więc o grzeczności decydują słowa wokół niego: „Would you mind signing here?”, „Could you let me know by Friday?”. Kto usunie „pana”, a resztę zostawi, powie „You must sign here”, co brzmi jak rozkaz.
Przeczytaj poradnik →